ارتباط معنادار رشد کودک با اسباب بازی

ارتباط معنادار رشد کودک با اسباب بازی
باز هم بازی. باز هم بازی با کودک. همه چیز را می توان با بازی و اسباب بازی به کودکانمان بیاموزیم. حتی رشد جسمی کودک با بازی و اسباب بازی ارتباط معناداری دارد. چه چیزی کودکان را جذب اسباب‌بازی‌ها می‌کند؟ اسباب‌بازی،‌ رشد را تسهیل می‌کند گفت‌وگو با دکتر هوشنگ میرزایی، روان شناس کودک از زمان تولد کودک یکی از اصلی‌ترین چالش‌های خانواده‌ها انتخاب بوده و یکی از این انتخاب‌ها، انتخاب ابزار مناسب برای بازی است. در مورد اسباب‌بازی ـ ‌چه از نظر آموزشی و چه از نظر فرهنگی ـ بحث‌های مختلفی مطرح شده که شاید کمتر از زبان متخصصان در امور کودک بوده است. از سویی با رشد و رونق اسباب‌بازی‌ها و وسایل بازی در بازار مواجه هستیم که برخی تصور می‌کنند موجب رشد هوش و یادگیری بچه‌ها می‌شود و از سوی دیگر با واردات انواع این وسایل از کشورهای مختلف به یکی از نگرانی‌های همیشگی والدین در امور اخلاقی و فرهنگی تبدیل شده است. آنچه در ادامه می‌خوانید گفت‌وگویی است با دکتر هوشنگ میرزایی، روان‌شناس کودک و عضو هیات علمی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی در مورد تأثیر اسباب‌بازی‌ها در رشد و شکل‌گیری شخصیت کودکان و همچنین کارکردهای فرهنگی و اخلاقی آنها در سنین مختلف. چه چیزی کودکان را جذب اسباب‌بازی‌ها می‌کند؟ فرآیند بازی‌سازی در کودک جزئی از رفتار فطری و غریزی اوست. همان طور که ما در مواجهه با مسائل غریزی، رفتاری فطری و طبیعی داریم، کودک هم در برابر بازی، رفتاری فطری و غریزی دارد. هر چیزی قابلیت تکرارپذیری از جنبه حرکتی و کلامی و شناختی داشته باشد و بچه بتواند به میل خود تغییراتی در آن ایجاد کند، می‌تواند به یک اسباب‌بازی تبدیل شود. در مورد بچه‌ها دوره‌های مختلفی داریم که براساس هر دوره بچه رویکردش به بازی و ابزار بازی و بازیسازی متفاوت است. شما نمی‌توانید دوره‌های مختلف کودکی را به طور عام ببینید. بچه یک ماهه اسباب‌بازی را بیشتر در جنبه‌های صوتی دنبال می‌کند و وقتی بچه توانایی گرفتن را پیدا می‌کند هر چیزی که بتواند بگیرد و رها کند و به طرف دهان ببرد، برایش ابزار بازی خواهد بود. پس الگوهای خاصی براساس مراحل رشد مغزی وجود دارد و هر چیزی که کودک بتواند برایش داستانپردازی کند، بگیرد و بندازد، تغییرش دهد و دگرگونش کند برایش جنبه بازی خواهد داشت و در هر دوره‌ای این متفاوت است و کاربردهای مختلفی پیدا می‌کند. آیا اسباب‌بازی‌ها در شکل‌گیری شخصیت بچه مؤثر هستند؟ در مورد بچه‌های زیر پنج سال ابزارها و اسباب‌بازی‌ها جنبه عام دارد و نباید جنبه تخصصی پیدا کند. اساسا در شکل‌گیری شخصیت و شغل بچه نقش اصلی ندارند. در این سنین باید ابزاری را در اختیار بچه قرار دهیم تا او براساس قدرت پردازش خودش آن حسجویی‌ها و شناخت‌های پایه و اولیه را پیدا کند. حالا شما امکانات‌تان در این حد است که چند تکه چوب، سنگ کوچک و فضایی خاکی شبیه یک باغچه را برای بازی در اختیار بچه قرار می‌دهید که ابزاری بسیار قدرتمند برای بچه‌های زیر پنج سال است. ما نباید تهاجم فرهنگی را در خود اسباب‌بازی ببینیم بلکه در نوع استفاده از آن باید فرهنگسازی کنیم و البته تولید داخلی را در اسباب‌بازی غنی کنیم برای پردازش شرایط روحی و ...

افزایش رشد جسمی و تقویت ذهن

افزایش رشد جسمی و تقویت ذهن
همانطور که برای سلامتی باید به رشد جسمی و سلامت بدنی توجه نمود و رسیدگی کرد هم تراز با آن باید به رشد ذهنی و تقویت آن توجه مضاعف کنیم تا پیشرفت و موفقیت انسان محرز شود. ضرورتی به نام تقویت ذهن به اعتقاد مشاوران تحصیلی، آموزش و پرورش کشور باید مسائل پرورشی را جدی‌تر از امروز دنبال کند، زیرا دانش‌آموزان ما به مهارت‌های مغزی، تفکر سیستمی و محاسبات سریع و ذهنی ریاضی نیاز دارند. در واقع همان‌طور که افراد برای تقویت بنیه جسمی و توان بدنی خود به باشگاه‌های ورزشی می‌روند باید ذهن خود را نیز تقویت کنند و توانایی‌های آن را پرورش دهند. وقتی موضوع محاسبات ذهنی مطرح می‌شود، هدف این نیست که در عصر پیشرفته امروز ـ که ماشین حساب حرف اول را در محاسبات می‌زند ـ ما رویکرد بازگشت به عقب داشته باشیم، بلکه موضوع این است که کاری کنیم توانایی ذهنی و بهره‌وری مغزی دانش‌آموزان بالا برود. هم‌اکنون ما با افراد زیادی رو‌به‌رو هستیم که احساس می‌کنند در تحصیل یا در شغل‌شان پیشرفت نمی‌کنند که به اعتقاد مشاوران تحصیلی، علت این درجا زدن‌ها و حتی عقبگردها نبود خلاقیت است. باید باور کرد همه ما در شغلی که داریم یا در رشته‌ای که درس می‌خوانیم اگر خلاقیت به خرج دهیم، موفق‌تر از امروز خواهیم بود. مشاوران تحصیلی همواره با کسانی مواجه می‌شوند که در حین انتخاب رشته برای دانشگاه مایلند در بهترین رشته و بهترین دانشگاه قبول شوند، یعنی کسانی که حاضرند برای این موفقیت هزینه‌های زیادی هم بپردازند. اما واقعیت این است که نفرات برتر کنکور لزوما کسانی نیستند که بیشتر از دیگران خرج و بیشتر از افراد دیگر وقت صرف می‌کنند، بلکه آنها کسانی هستند که مهارت‌هایشان بالاتر از کتاب‌‌های درسی است. به اعتقاد ما، این مهارت‌ها باید عمومی شود و همه دانش‌آموزان بتوانند با مهارت‌هایی فراتر از کتاب‌های درسی وارد مقاطع تحصیلی مختلف شوند، نه این‌که فقط عده‌ای خاص به علت تلاش فردی، چنین توانایی داشته باشند. در این شرایط است که رقابت‌ها نیز دلچسب‌تر می‌شود. البته این مهارت‌ها باید در تمام طول تحصیل به دانش‌آموزان آموخته شود و یادگیری‌ها آهسته و پیوسته باشد، چون اگر قرار باشد همه این مهارت‌ها فقط در سال آخر مدرسه آن هم برای موفقیت در کنکور یاد داده شود، رسیدن به مهارت‌های مغزی که توأم با تفکر سیستمی باشد، آن‌طور که دلخواه است، به دست نمی‌آید.

اشرف مخلوقات یا باهوش ترین موجود جهان

اشرف مخلوقات یا باهوش ترین موجود جهان
باهوش ترین موجود زنده روی کره زمین یا باهوش ترین مهره داران؟ اندازه و پیچیدگی مغز در مهره داران تفاوت چشمگیری با سایر موجودات دارد اما مشخص نبوده که این تغییرات و تفاوت ها به چه دلیلی ایجاد شده اند. چرا انسان باهوش ترینِ مهره داران شده است؟ محققان در تورنتو کانادا یک اتفاق مولکولی را در سلول های ما کشف کردند که احتمالا کلید تکاملی ما را در تبدیل شدن به باهوش ترین موجود جهان در خود پنهان دارد. بنجامین بلنکاو1، استاد دانشکده پزشکی تورنتو و تیم تحقیقاتی او، کشف کرده اند که چگونه تغییری در یک پروتئین سلولی به نام PTBP1 می تواند موجبات تولید نورون ها یا سلول های عصبی مغزی را به وجود آورده اند احتمالا این کشف می تواند کلید درک چگونگی پیشرفت مغز انسان و سایر پسانداران از یک محدود سلولی کوچک، به بزرگترین و پیچیده ترین بافت مغزی در بین موجودات زنده باشد. این مقاله در 20 ماه اوت امسال در مجله علم (ساینس) منتشر شد. اندازه و پیچیدگی مغز در مهره داران تفاوت چشمگیری با سایر موجودات دارد اما مشخص نبوده که این تغییرات و تفاوت ها به چه دلیلی ایجاد شده اند. برای مثال انسان ها و قورباغه ها هر کدام به طور جداگانه در طی 350 میلیون سال تکامل یافته اند و قابلیت های مغزی بسیار متفاوت را کسب کرده اند، به خصوص که دانشمندان یک مجموعه مشابه از ژن ها را در روند تکامل مغز این مهره داران کشف کرده اند. اما چگونه مجموعه مشابهی از ژن ها می توانند خصوصیاتی چنین متفاوت بین مغز و سایر اندام های موجودات زنده سبب شوند؟ کلید این معما احتمالا در چینش جایگزینی است که احتمالا ژن ها در تبدیل شدن به پروتئین ها داشته اند به عبارت دیگر احتمالا چینش متفاوت ژن های سازنده پروتئین ها سبب ساز این همه تغییر و تنوع در انواع مهره داران شده است. در این زمان، واحدهای ژنی به نام اگزون ها، برای تبدیل شدن به پروتئین های مختلف آماده می شوند. درست مثل سازه های لگویی، ممکن است این واحد های ژنی ساختار پروتئینی بسیار متفاوتی را ایجاد کنند که در آن برخی واحد ها از قلم بیفتند و واحدهای جدیدی جایگزین شوند. این روند سلول ها را قادر می سازد که از یک واحد ژن، ترکیبات پروتئینی متفاوتی بسازند بنابراین تعداد ترکیبات پروتئینی حاصل از یک مجموعه ژنی گوناگونی بسیار زیادی پیدا می کند. در واقع گوناگونی ساختارهای پروتئینی که از واحد های ژنی به وجود می آیند تعیین می کند که هر یک از اندام ها و ارگان های بدن تا چه حد پیچیدگی و تمایز پیدا کنند. در تحقیقات پیشین این پژوهشگران مشخص شده بود که هر چه پیچیدگی یک موجود مهره دار بیشتر باشد، تنوع ساختار پروتئینی حاصل از خوانش ژن ها نیز افزایش می یابد. به عبارت دیگر این مهره داران پیچیده قادرند، ترکیبات بسیار بیشتری از گونه های ساده تر بسازند و به میزان بیشتری تکامل یابند و قابلیت های بیشتری از خود نشان دهند. به این ترتیب حتی با وجود یکسان و مشابه بودن مجموعه ژنی سازنده پروتئین ها در انواع مهره داران، خزندگان، پرندگان ...

افزایش هوش کودکان 12 تا 15 ماهه

افزایش هوش کودکان 12 تا 15 ماهه
بازی مهم ترین و به جرات می توان گفت سرنوشت سازترین راهکار برای تمرین زندگی و همچنین تقویت و افزایش هوش کودکان از بدو تولد تا بزرگسالی است. اینجا افزایش هوش کودک 12 تا 15 یعنی یک ساله تا یک و نیم ساله را در نظر گرفته ایم. بازی اول: آواز خواندن و نوازش کردن این بازی مهارت‌های شنیداری و قدرت درک ریتم را در کودک تقویت می‌کند. سعی کنید موقع عوض کردن پوشک کودکتان یا موقع حمام کردن او و یا در هر فرصتی که پیش آمد برایش آواز بخوانید و همزمان او را نوازش کنید. نوع بازی: شعر مورد علاقه خود را برای کودکتان بخوانید و همراه با ریتم آن، با انگشت سبابه‌تان ضربه‌های ملایمی به شکمش بزنید یا گونه‌اش را نوازش کنید و یا کمرش را بمالید. همیشه شعر را با بوسه‌ای گرم به پایان ببرید. همچنین می‌توانید یک خط شعر را بخوانید و فقط به جای یک کلمه از آن، با دست، به آرامی به کودکتان ضربه‌ای بزنید. برای مثال، چشمک بزن ستاره ... (به کلمه ستاره که رسیدید با دست آهسته ضربه‌ای به کودک بزنید ولی دیگر کلمه ستاره را نگویید). *** بازی دوم: بالا و پایین انداختن تحقیقات نشان می‌دهد ارتباط مثبت کودک با بزرگسالانی که دلسوز هستند و به او توجه نشان می‌دهند، مغز کودک را تحریک می‌کند، باعث افزایش سیناپس‌ها می‌شود و اتصالات موجود در مغزش را محکم‌تر می‌کند. بالا و پایین انداختن کودک برای او خیلی لذت‌بخش است و موجب محکم‌تر شدن رابطه شما با کودکتان می‌شود. نوع بازی: کودکتان را روی پاهایتان بنشانید و زیر بغلش را محکم بگیرید. همین طور که دارید او را بالا و پایین می‌اندازید، شعر زیر را برایش بخوانید: بپر بالا، بپر پایین، بالا، پایین، بالا، پایین این ور، اون ور، اینجا، اونجا بالا، پایین، بالا، پایین بپر بالا، بپر پایین، ویژ...! بپا نیفتی! (کودک را به یک سمت خم کنید). شعر را یک بار دیگر بخوانید و این بار کودک را از طرف دیگر خم کنید. شعر را دوباره تکرار کنید و وقتی به کلمه ویژ رسیدید، زانوهایتان را از هم باز کنید و همین‌طور که کودک نوپایتان را محکم از کمر گرفته‌اید بگذارید پایین بیاید. *** بازی سوم: به به! تحقیقات نشان می‌دهد کودک لحن صدا و حالت چهره فرد را زودتر از کلمات او درک می‌کند. آموز ش احساسی با تمام حوزه‌های مربوط به یادگیری مرتبط است. ابراز محبت و علاقه به کودک نوپایتان برای رشد مغز او مفید است. نوع بازی: همین طور که دارید غذا یا عصرانه‌ای برای کودکتان آماده می‌کنید شعر زیر را برایش بخوانید. این کار مهارت‌های زبانی کودکتان را تقویت می‌کند: دنبال شیر می گردیم، دنبال شیر می گردیم، موقع شیر خوردنه، موقع شیر خوردنه. به سمت یخچال بروید و قوطی شیر را در آورید و بگویید: من خیلی شیر دوست دارم. به به! به به! می‌توانید به جای شیر درباره هر غذایی که دوست دارید شعر را بخوانید. غذای مورد نظرتان را به او نشان بدهید و بعد درباره آن غذا با کودک تان صحبت کنید. این نوع بازی‌ها مهارت‌های زبانی کودک را تقویت می کند. *** بازی چهارم: دالی موشه بازی بازی دالی موشه نه تنها برای کودک نوپای شما بازی مفرحی است بلکه در رشد مغزش هم اهمیت زیادی دارد. نوع بازی: شما می‌توانید به صورت‌های زیر با کودکتان دالی موشه بازی کنید: دست‌تان را روی چشم‌هایتان بگذارید. حوله‌ای ...

تکنولوژی و بیش فعالی کودکان

تکنولوژی و بیش فعالی کودکان
یکی از بیماری های روانشناسی در دنیا بیش فعالی است که بسیاری از کودکان و حتی نوجوانان با آن به نوعی درگیر هستند. در اینجا تاثیر تکنولوژی بر این بیماری روانی را بررسی می کنیم. رابطه اعتیاد به اینترنت با بیش فعالی صفا رفیعی وند، مجری طرحی با عنوان «آیا نشانه‌های ADHD می‌تواند افراد را مستعدِ اعتیاد به اینترنت سازد؟» در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: در سال های اخیر تعداد استفاده کنندگان از اینترنت به طور شگفت آوری رشد یافته است، در نتیجه تعداد موارد مشکلات مرتبط  با اینترنت نیز به مراتب بیشتر شده است. وی با بیان اینکه این موضوع توجه محققان زیادی را به خود جلب کرده است، اظهار داشت: از این رو با استفاده از دو پرسشنامه استاندارد به ارزیابی بیماری ADHD (اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی)  و علائم اعتیاد به اینترنت پرداختیم تا بدین وسیله بررسی کنیم که نشانه های ADHD می تواند افراد را مستعد اعتیاد به اینترنت کند یا خیر. رفیعی وند اظهار داشت: طبق آنالیز های آماری که انجام دادیم به نتیجه رسیدیم که ارتباط معناداری بین شدت علائم ADHD (اختلال نقص توجه/بیش‌فعالی) و بروز علائم اعتیاد به اینترنت در افراد وجود دارد، به طوری که هر چه فردی علائم ADHD را بیشتر از خود نشان دهد، احتمال دیده شدن علائم استفاده‌ بیمار گونه از اینترنت نیز در وی بیشتر است. البته این موضوع می تواند برعکس هم رخ دهد. وی تاکید داشت: نتیجه  این طرح نشان داد هر دو بعد اختلال ADHD یعنی نقص توجه و تکانشگری (عدم توانایی در مهار فعالیت‌ها و عکس‌ العمل‌های فیزیکی) در ارتباط این مشکل و اعتیاد به اینترنت نقش دارند. وی با بیان اینکه از بین علائم مختلف بررسی شده در اختلال ADHD، سه عامل مشکل در انجام وظایف، ضعف در اعتماد به نفس و حواس‌پرتی بیشترین ارتباط را با اعتیاد به اینترنت نشان می‌دهند، اظهار داشت: افراد مبتلا به ADHD به دلیل عدم تمرکز کافی و حواس‌پرتی عمدتا در انجام کارهای پیچیده و یا طولانی با مشکل روبه‌رو می‌شوند. این در حالی است که محیط‌های رایانه‌ای و اینترنتی معمولا به شکلی طراحی می‌شوند که کاربر با کمترین پیچیدگی مواجه شود و با کمترین تلاش بتواند به منظور خود دست پیدا کند. وی افزود: در نتیجه این افراد در چنین محیطی موفق‌تر هستند و جذابیت این موفقیت که در محیط واقعی برای آنها به سادگی قابل دستیابی نیست، آنان را جذب می‌کند. این موضوع در قالب مشکل در انجام وظایف و حواس‌پرتی خود را نشان می دهد. وی با بیان اینکه شکست‌های متوالی و ناتوانی در ارتباط برقرار کردن در اجتماع در طولانی مدت اعتماد به نفس مبتلایان به ADHD را تحت تأثیر قرار می‌دهد، خاطرنشان کرد: محیط‌های مجازی و شبکه‌های اجتماعی مثل فیس‌بوک این امکان را فراهم می‌آورند که افراد بدون شناخته شدن وارد تعاملات اجتماعی شوند و  شاید بتوان یکی از دلایل تمایل مبتلایان ADHD به اینترنت را در همین مورد دید. وی ادامه داد: این افراد به کمک فضاهای مجازی می‌توانند بدون اینکه مشکلاتشان را آشکار کنند با دیگر کاربران تعامل داشته باشند. رفیعی وند افزود: مطالعاتی هستند که نشان می‌دهند مشکلاتی مثل سوء مصرف مواد مخدر، الکلیسم و … در مبتلایان به ADHD ...