تست های آزمایشگاهی برای تشخیص اسکیزوفرنی

Female psychologist making notes during psychological therapy session

متاسفانه هیچ آزمون یا شاخص زیست شناختی مشخص برای تشخیص این بیماری وجود ندارد. مطالعات نشان داده اند که علایم متعددی مبنی بر عدم رشد عصب شناختی از جمله تاخیراتی در رشد حرکتی و نیز علایم عصب شناختی ظریف وجود دارند این علایم عبارتند از:

– آیا تست های آزمایشگاهی، تصویربرداری، تصویر بردار با اشعه ی x یا شاخص های زیست شناختی دیگری برای تشخیص اسکیزوفرنی وجود دارد؟

 

  • عملکرد حسی یکپارچه: اختلال در یکپارچه سازی حس دیداری و شنیداری، اشکال در تفکیک اشیای نوک تیز یا کندی که با پوست تماس پیدا می کنند (حس نگاره ای) و ناتوانی در تشخیص اشیا توسط حس لامسه با چشمان بسته (ادراک پریشی لمسی)
  • هماهنگی حرکتی: لرزش یا رعشه در اعمال ارادی (لرزش تنها زمان حرکت یا انجام کاری دیده می شود ولی هنگام استراحت وجود ندارد)، ناهنجاری در هماهنگی انگشت- شست، تعادل و راه رفتن.
  • توالی حرکتی: عملکرد ضعیف در فعالیت های حرکتی پیچیده مثل تغییر مکرر حرکات دست

برخی از کودکان مبتلا به اسکیزوفرنی هیپوتونیا (قوام عضلانی ضعیف یا کم) و هیپوفلکسیا (رفکلس های کمتر از حد نرمال یا فقدان رفکلس) دارند. برخی اوقات نابهنجاری هایی در EEG (امواج مغزی) یا فعالیت سیستم خودمختار عصبی (نابهنجاری هایی در ضربان قلبی و هدایت پوست) دیده می شود.

برخی پژوهش های صورت گرفته در این زمینه نتایج جالبی را نشان داده اند که ممکن است به آزمایش ها یا تستهای آزمایشگاهی عینی برای اسکیزوفرنی منجر شوند.

  • حرات آرام تعقیبی چشم (مطالعات ردگیری چشم). توانایی چشم برای تعقیب اشیا متحرک است. ردگیری نابهنجار، ناتوانی چشم برای تعقیب آرام و ملایم اشیا است. افرادی که نابهنجاری هایی در ردگیری دارند حرکات چشم شان به صورت نامنظم است. این وضعیت در بیش از 50 درصد افراد مبتلا به اسکیزوفرنی دیده شده است. در حالی که در مقایسه با آنان تنها 8 درصد مردم عادی چنین وضعیتی را نشان دادند. اختلاات در حرکات چشم و ناتوانی در حفظ توجه در بازه های طولانی زمانی هم با اسکیزوفرنی ارتباط دارند.
  • اندازه گیری پردازش حسی با EEG. اغلب محرک هایی که به فرد ارائه می شود مثل شنیداری یا بینایی، پاسخی را ایجاد می کند یا حتی با پتانسیلی در EEG مرتبط می شود.

در بیماری اسکیزوفرنی نقصی در پردازش حسی وجود دارد که آن را می توان با نگاه کردن به پاسخ های فرا خوانده شده در EEG مشاهده کرد. به عنوان مثال تقریبا 50 میلی ثانیه پس از شنیدن صدای کلیک موج مثبتی در EEG ثبت می شود که P50 نامیده می شود در بیماران اسکیزوفرنیک، موج P50 نابهنجار است.

ساختار و آناتومی مغز کودکان مبتلا به اسکیزوفرنی توسط تصاویر MRI مورد مطالعه قرار گرفته و موارد زیر مشخص شده است:

  • حجم کلی مغز کمتر است.
  • حجم مایع بطن های مغز (مایعی که مناطقی از مغز را پر کرده است) به مرور زمان بیشتر می شود.
  • تالاموس (بخشی از مغز که مسئول پردازش داده های حسی، از جمله شنیدن، بوییدن، دیدن و… است تا آنها را برای تحویل به بخش بالایی مغز آماده سازد) کوچکتر می شود.
  • برخی تغییرات در ساختارهای لوب پیشانی (بخش هایی از مغز که داده های حافظه، تکلم و شنوایی در آن کنترل می شود) رخ می دهد.
  • در طول مدت زمان دو ساله در این افراد افزایش روز افزون در اندازه ی بطن های مغزی دیده می شود.
  • در صورتی که کودکان در سنین پایین تر و به اسکیزوفرنی بسیار زود آغاز مبتلا باشند در نوجوانی نسبت به گروه کنترل، قشر خاکستری مغزشان چهار برابر بیشتر دچار زوال و نابودی می شود.

احتمال دارد که این آزمون ها و بررسی های آزمایشگاهی در اینده به ساخت یک یا چندین آزمون برای تشخیص اسکیزوفرنی و پیگیری اثربخشی درمان منجر شود. با این حال هنوز تا تحقق این هدف راه بسیار دور و درازی مانده است.

شاید مهم ترین یافته ای که از تحقیق مزبور به دست آمده است این باشد که هیچ یک از مناطق خاص مغز کاملا مسئول اسکیزوفرنی نیست. درست همانطور که رفتار بهنجار نیازمند فعالیت متمرکز تمام مغز است می بایست اختلال عملکرد در اسکیزوفرنی را به صورت از کار افتادگی، عملکردهای مناطق مختلف مغز، (هم اختلال در درون مناطق مختلف و هم اختلال بین مناطق مختلف مغز) در نظر گرفت

ارسال شده در 26 مهر 1395 توسط