بیماریهای عفونی در انسان با سالمونلوز ها

salmonella

سالمونلاها، باسیلهای گرام منفی هوازی و بدون اسپرند. به استثنای سالمونلاتیفی و سالمونلاگالیناروم مابقی گلوکز را تجزیه کرده و اسید و گاز ایجاد می کنند. سالمونلاها قادر به تجزیه لاکتوز و ساکارز نیستند در نتیجه اندول تشکیل نمی دهند و همچنین مانع دلمه شن شیر می شوند. در مقابل گرما و نور و خشکی حساس ولی در مقابل سرما مقاوم اند.

 

تعریف:

سالمونلاها علت گروهی از بیماریهای عفونی در انسان هستند که منظره و سیر بالینی آنها گوناگون است.

الف- سالمونلوز تیفوئیدی

که همان حصبه و شبه حصبه است در زبان آلمانی تیفوس و پاراتیفوس شکمی و در زبان انگلیسی و فرانسه منطبق با اصطلاح توصیه شده از طرف سازمان جهانی بهداشت یعنی تب تیفوئیدی و پاراتیفوئیدی نامیده می شود. در تب تیفوئیدی و پاراتیفوئیدی یا حصبه همیشه سپتی سمی وجود دارد.

ب- نوع سالمونلوز غیر تیفوئیدی

به صورت گاسترو آنتریت و اسهال بروز می کند و معمولا در آن سپتی سمی وجود ندارد یعنی عفونت بیشتر موضعی و محدود به لوله گوارش است و تاکنون بیشتر از 1700 نوع باسیل آن شناخته شده است.

سبب شناسی:

سالمونلاها، باسیلهای گرام منفی هوازی و بدون اسپرند. به استثنای سالمونلاتیفی و سالمونلاگالیناروم مابقی گلوکز را تجزیه کرده و اسید و گاز ایجاد می کنند. سالمونلاها قادر به تجزیه لاکتوز و ساکارز نیستند در نتیجه اندول تشکیل نمی دهند و همچنین مانع دلمه شن شیر می شوند. در مقابل گرما و نور و خشکی حساس ولی در مقابل سرما مقاوم اند. سالمونلاها در خارج از بدن انسان چنانچه از گرما و نور در امان باشند می توانند زنده بمانند. سالمونلاها می توانند در آب حتی در آبهای روباز، در فاضلابها در لجن و یا در خاک کوددار هفته ها زنده بمانند. سرمای یخچال و فریزر را در مواد غذایی به راحتی تحمل می کنند. برای از بین بردنشان، حرارت 55 درجه به مدت یک ساعت و 60 درجه به مدت نیم ساعت کافی است. به همین جهت امکان دارد در تخم مرغ آب پز نیم بند و در گوشت کبابی که خوب پخته نشده زنده بمانند. در زیر میکروسکوپ نمی توان آنها را از سایر باسیلها تشخیص داد و به این جهت برای رده بندی از ساختمان پادگنی آنها استفاده می شود.

پادگن O یا پادگن جسم باسیل در مقابل گرما مقاوم است در حالی که پادگن H یا پادگن فلاژل باسیل در مقابل گرما نامقاوم است. تقریبا 75 عامل پادگن H , O شناخته شده. پادگن Vi که سابقا تصور می شد مسئول میزان درجه بیماریزایی باسیل است در سطح جسم باکتری قرار دارد و ممکن است خاصیت O آگلوتینه شدن باسیل را مختل سازد. پادگن Vi امروزه فاقد اهمیت است.

روش دیگر برای تشخیص باسیل که اهمیت فراوانی در یافتن منبع همه گیری دارد و یا برای یافتن زنجیره عفونت حائز اهمیت است استفاده از لیزوتیپ است که به وسیله آن می توان در یک نوع سرمی مشترک میزان تشخیص را بالا برد.این کار به وسیله باکتریوفاژ ویژه ای انجام می گیرد. تفاوت موجود بین یک نوع از باسیلهای سالمونلا  ناشی از ساختمان جدار یا پوسته یاخته باسیل است. بر این مبنا تاکنون بیش از 98 لیزوتیپ سالمونلای تیفی شناخته شده است.

گر چه اسهال در گاستروآنتریتهای سالمونلایی نقش اساسی در بیماری دارد و تب تیفوئیدی و پارا تیفوئیدی (حصبه و شبه حصبه) جزء بیماریهای اسهالی محسوب نمی شود ولی چون در شیرخواران تیفوئید و پارا تیفوئید نیز می تواند به صورت اسهال بروز کند لذا ما عفونتهای سالمونلایی، خواه گاستروآنتریتی، خواه تب تیفوئیدی را در اینجا ذکر می کنیم.

در آلمان فدرال و ایالات متحده آمریکا موارد بیماری ناشی از نوع تیفی موریوم بیش از سایر انواع بوده است. تعداد سالمونلای تیفی در مقابل با سالمونلای پاراتیفی (غیر حصبه ای) در تخم مرغ ناچیز بوده است.

اوج بیماری در تابستان و حضیض آن در زمستان بوده است. در آلمان فدرال در سالهای 1974 و 1975 در مجموع 66000 مورد سالمونلا تشخیص داده شده است.

ارسال شده در 5 مهر 1395 توسط