یاد دادن صبر برای کودکان

رفتار مسئولانه معنایی فراتر از خوب بودن دارد. رفتار مسئولانه یعنی تمام پیامدهای رفتاری را در نظر گرفتن- یعنی اینکه چه اتفاقی می افتد اگر…، و چه موقع- پذیرفتن اینکه ما حق گزینش داریم نقشی داریم و در آنچه رخ می دهد سهیم هستیم. کودکان این کار را طی زمان می آموزند. آنها زمانی که کوچک هستند نمی توانند از پیش درباره ی هر چیز فکر کنند. رفته رفته یاد می گیرند که فرق میان رفتار قابل قبول و غیر قابل قبول چیست و پس از آن قادر می شوند تا پیشاپیش در مورد نتایج بلندمدت فکر کنند. به همین دلیل است که در انگلستان سن مسئولیت جنایی را ده سالگی تعیین کرده اند.

ما می توانیم کودکان را تشویق کنیم تا با روشن کردن این مسئله که آنان درباره ی چگونگی رفتار خود و اثرات بعدی آن حق گزینش دارند آگاهی از پیامدها را یاد بگیرند. مثلا: تو، یک حق انتخاب داری. می توانی یا حالا تکلیف مدرسه ات را انجام دهی و اجازه داشته باشی بعد از چای با دارِن بازی کنی یا همین حالا تلویزیون تماشا کنی تکلیف شب را بگذاری برای بعد و بازی کردن با دارِن را از دست بدهی. کدامیک را می خواهی؟ سه دقیقه وقت می دهم تا درباره ی آن فکر کنی. ما می توانیم به عنوان گزینه ی دوم بگوییم: وقتی تکالیف شب را تمام کردی آن موقع می توانی بازی کنی. حقیقت امر این است که گزینش نباید به عنوان تهدید ارائه شود: اگر تکلیف شب را انجام ندهی باید در اتاقت بمانی. این برخورد ممکن است به یک چالش تبدیل شود و نیز امکان دارد از طرف کودک نادیده گرفته شود. در اتاق خود ماندن تنبیه به نظر خواهد رسید، نه نتیجه ی گزینش خود کودک و مسئولیتی که پذیرفته است.

 

اگر ما چیزی را انتخاب می نیم معمولا بدین معنا است که آن را می خواهیم. هر چه بیشتر آن چیز را بخواهیم باید جدی تر کار نیم و سعی کنیم به آن دست بیابیم. پس گزینش، به خواستن مربوط است. اما غالبا مشکل می توان مشخص کرد که کودکان به چه میزان چیزی را می خواهند. به ویژه کودکان کوچکتر تقریبا در همه ی موارد برای رسیدن به خوسته های خود بسیار بد قلق هستند. آنان نه صبر دارند و نه توانایی قضاوت. شما برای آنان چیزی را می خرید که بدون آن نمی توانند طاقت بیاورند و پس از دو روز فراموش می کنند که آن چیز را دارند. وقتی اندکی بزرگتر می شوند هیچ چیز مایوس کننده تر از این نیست که بعد از آنکه به خواستهای آنان گردن نهادید مثلا نامشان را برای شرکت در این یا آن فعالیت نوشتید و لوازم و پوشاک یا چیزهای دیگر را برایشان خریدید بعد از یک ترم متوجه شوید که همه ی آن وسایل را گم کرده اند. این بخشی از مرحله ی رشد همه ی کودکانی است که نخست باید یاد بگیرند صبر داشته باشند و بعد قضاوت کنند. آیا این خریدی عادلانه است؟ ارزش پولی دارد؟ آیا آن کار ارزش انجام دادن دارد و لذت بخش است؟ و غیره و غیره. یادگیری صبر مهم است. گرچه رفتار ناشی از امیال ناگهانی غالبا ما را دچار دردسر می کند ولی در حد معقول، هیجان انگیز و سرگرم کننده است. اکثر ما بعد از مدتی که چیزی را خواستیم پی می بریم که آن چیز را به چه مقدار زیادی خواهانیم.

ارسال شده در 10 بهمن 1395 توسط

مطالب مشابه