بازی به عنوان کار و کار به عنوان بازی

کار می تواند سرگمی و تفریح باشد و برای بیشتر کودکان خردسال نیز چنین است. این فقط بدان علت نیست که مدارس و معلمان ورزش این پیام را جدی گرفته اند که کودکان از راه بازی یاد می گیرند و در نتیجه تکالیف خود را با شیوه ای با نشاط و درست ارائه می دهند بلکه همچنین به ا ین دلیل است که بیشتر کودکان خردسال دوست دارند یاد بگیرند. علاوه بر این کودکانی که آماده ی یاد گرفتن هستند ناچارند یاد بگیرند زیرا کودکان مانند اسفنج هستند و هر چیزی را که پیش می آید جذب می کنند. آنان از پی بردن به اینکه می توانند تکالیف را انجام دهند و مهارت پیدا کنند و از دست یافتن به تکنیکی که در کار خود از آن استفاده کنند حتی اگر به شیرینی بازی کردن نباشد بسیار هیجان زده می شوند زیرا از آن لذت می برند. برای آنان کار مانند بازی است درست به همان سان که بازی مانند کار است. اما بزرگسالان تصور می کنند که میان این دو فعالیت فرق واضحی وجود دارد و از این رو کودکان را از کار سخت باز می دارند. ولی اگر عطش کودکان برای دانش و خودآگاهی در این مرحله ی حیاتی فروکش کند آنگاه بدون شک آنان سرگردان و گمراه می شوند و همه ی انگیزه شان از بین خواهد رفت.

در طرف دیگر این طیف بعضی کودکان خردسال قرار دارند که برای رشد کردن، آمادگی ندارند. آنان نیازمند حمایت و تشویق هستند تا توجه خود را بر تکلیف مورد نظر متمرکز سازند و توان خود را به کار گیرند. خخوشایند کردن کار به آنان کمک می کند. کسانی که گمان می کنند ارزش بازی، کمتر از ارزش کار است،  این فرصت را از کودکان خردسال می گیرند که در راهی مناسب خود به پیش بروند کودکان ممکن است دوست داشته باشند در هوای گرم در بیرون از کلاس درس بخوانند و کار کنند. کودکان بزرگتر غالبا ترجیح می دهند در کنار دوستان خود کار کنند. گوشه ای دنج و خودمانی پر از پشتی و بالش ممکن است کودکان را به درس خواندن ترغیب کند. شیرینی ها و شکلات های رنگارنگ مسایل پیچیده ی ضرب را ملموس تر می سازند. اعداد زوج و فرد را می توان در خیابان با پرسیدن این سوال از کودک که شماره ی مغازه یا خانه ی بعدی چه خواهد بود تمرین کرد. اگر شما در عقاید و افکار خودتان ثابت و پابرجا باشید معلمان خواهند توانست به شما یاری کنند.

بسیاری از کودکان دوست دارند جلوی تلویزیون کار کنند گرچه مدارس این کار را توصیه نمی کنند. وقتی که خانه ساکت و آرام نباشد و حواس کودک بر اثر سر و صدایی که در گوشه ی دیگر اتاق برپاست پرت شود، کودک نمی تواند به درستی فکر کند و تکالیف خود را انجام دهد. اگر در خانه تان اتاقی مناسب و بی سر و صداتر موجود نیست می توانید از مدرسه یا از کتابخانه ی محل خواهش کنید مکانی را برای مشق نوشتن کودکتان در اختیار شما قرار دهد. اگر نشان دهید که به کار با کیفیت بالا ارج می نهید کودکتان نیز به احتمال زیاد آن را مهم می داند. اگر کودک شما دلباخته ی تلویزیون است ببینید آیا می توانید کار آموزشی را برای کودکتان سرگرم کننده تر کنید.

موضوع را مناسب کنید:

چند دهه ی پیش یادگیری طوطی وار بود. کودکان عادت کرده بودند ریاضیات، شعر و نثر، زبان خارجه، تاریخ و درس های دیگر را با تکرار و تمرین یاد بگیرند. متخصصان آموزشی نوین ارزش این روش یادگیری را زیر سوال برده اند زیرا اگر چه بعضی چیزها در ذهن بعضی اشخاص می ماند اما بیشتر آنها دیر یا زود فراموش می شود یا به قدری ناملموس است که هرگز درک نمی شود. بنابراین هیچ استفاده ای  از آنها نمی شود. اطلاعاتی که هیچ گونه ارتباط شخصی یا گسترده تری با آن ها نداشته باشیم مشکل تر یاد گرفته می شوند و زودتر فراموش می شوند. یادگیری طوطی وار، کاربرد خودش را دارد اما زمانی ارزشمند است که در تقویت یادگیری به کار برده شود و در آن سعی شود موضوع های مورد نظر توضیح داده و به هم ربط داده شوند.

اشخاصی که با استعدادهای طبیعی در مورد یک موضوع یا مهارت متولد می شوند بهتر می توانند ماهیت و چند و چون آن را درک کنند. اشخاص فاقد استعداد طبیعی نیاز دارند معنای موضوع را به شیوه ی خودشان و غالبا به گونه ای متفاوت درک کنند. در واقع لازم است موضوع به نحوی به آنان ربط داده شود.

بیشتر مربیان آموزشی و شاید بیشتر پدران و مادران اهمیت مرتبط ساختن امور با یکدیگر را به خوبی می دانند اما در عین حال که ممکن است چیزی برای ما کاملا واضح و روشن باشد درک و هضم آن برای کودک بسیار مشکل باشد. در چنین حالتی چگونه می توانیم مطلب درسی را برای کودک قابل هضم سازیم؟ کودک از چه طریقی می تواند مطلب را درک کند؟ یک روش خوب آغاز کردن با چیزی است که برای کودک جالب باشد مثلا بیشتر کودکان خردسال خوراکی را دوست دارند هر نوع خوردنی، شیرینی ها و بیکوسیت ها تمایل آنان را به یادگیری افزایش می دهد. برای آغاز آموزش کلمات و خواندن می توان از هر چیز جالبی مانند نام مواد غذایی ای که کودک می خورد، استفاده کرد و حروف آن را با حروف آهنربادار که روی بدنه ی یخچال یا سایر نقاط می چسبد برای او ملموس ساخت. می توانید ضمن بازی یکی از حروف را تغییر دهید تا به واژه ای دیگر تبدیل شود. بدین وسیله با نشان دادن مطلبی درباره ی صدای حروف می توانید شوق او را برانگیزید.

وقتی کودکان بزرگتر می شوند دوست دارند بدانند هر چیز را برای چه یاد می گیرند یا انجام می دهند. می پرسند چرا بعضی چیزها برایشان سودمند خواهد بود. امروزه زبان های خارجی با خواندن دستور زبان و حل تمرین آموزش داده نمی شود بلکه از راه تعریف ماجراهایی که در روز آخر هفته پشت سر گذاشته ایم، انجام می پذیرد. تاریخ معمولا به روش مطالعه ی مختصر تاریخ محلی یا خانوادگی، به کودکان ارائه می شود. طرح و برنامه های دبیرستان و پیش دانشگاهی غالبا به جوانان فرصت می دهد چیی را که برایشان جالب است دنبال کنند.

ارسال شده در 10 بهمن 1395 توسط