بررسی نتایج حاصل از اجرای برنامه های درمانی لکنت زبان

اینک اجازه دهید که موقعیت های مختلف را مرور کرده و درباره پیشرفت های حاصل  البته اگر پیشرفتی بوده باشد صحبت کنیم. ممکن است شما این کتاب را صرفا جهت آشنایی بیشتر با ماهیت لکنت و روشهای درمان آن مطالعه نموده باشد اگر چنین است شما می بایست حداقل با بخش هایی از این مسئله پیچیده آشنا شده باشید.با فرض اینکه شما فرد لکنتی هستید و سعی نموده اید که به طور صحیح و صادقانه برنامه های درمانی ارائه شده را تجربه نمائید شما می بایست به این حقیقت پی برده باشید که شما می توانید با اجرای دقیق دستورالعمل های اساسی توصیه شده رفتار کلامی خودتان را تغییر دهید.

در شروع کار کردن مطابق این برنامه ما فرض را بر این نهاده بودیم که شما ابتدا با جدیت و صداقت برنامه درمانی ارائه شده را با صحبت کردن آرام و آسان و آهسته و به شیوه ای کشیده و ممتد و با طمأنینه تجربه نموده اید و این برنامه آغازین در غالب موارد شدت و میزان لکنت بسیاری از افراد لکنتی را به طور قابل ملاحظه ای کاهش داده است. اگر شما عادت کنید که به شیوه آرام و کشیده صحبت کنید به شما کم کمی کند در موقعیت هایی که احتمال بروز مشکل زیادی را می دهید مسئله چندانی نداشته باشید. اگر چه این شیوه از سخن گفتن احتمالا برایتان مفید و سودمند بوده است ولو اینکه شما دوست ندارید که همیشه به همین صورت صحبت کنید.

با اجرا و تجربه اولین دستورالعمل و برنامه درمانی شما علاقه و توانمندی و یا بی رغبتی و ناتوانی خودتان را در اتخاذ یک تصمیم جدی در تعقیب برنامه های درمانی در جهت حل مشکل گویایی خودتان نشان داده اید. ما امیدواریم که شما از یک تصمیم جدی و قاطع و مستمر که بدون آن نمی توانستید پیشرفت محسوسی داشته باشید برخوردار بوده اید.

سپس فرض بر این است که شما به پیش رفته و مطابق دستورالعمل های بعدی کار کرده اید. البته این خارق العاده خواهد بود اگر ما توقع داشته باشیم که شما به طور کاملا رضایت بخشی به همه اهداف برنامه های داده شده نایل شده اید. اما اگر شما دستورالعمل ها را دقیقا رعایت کرده باشید شما حتما دریافته اید که می توانید مشکل گویایی خودتان را کنترل نمائید بخشی از این توان شما در کنترل لکنت تان از این جهت است که احساسات و بازخوردهای شما نسبت به مشکل گویایی تان تغییر یافته است و دیگر اینکه شما توانسته اید اعمال و کنش های غیر عادی و غیر ضروری توام شده با لکنت را نیز تغییر دهید.

بسیار خوب، شما کارتان را مطابق قواعد و دستورالعمل های داده شده شروع کردید. در اجرای بعضی از این دستورالعمل ها از شما خواسته نشد که لکنت خودتان را متوقف کنید. بلکه از شما خواسته شد که تغییرات آرامی در شیوه گویایی خود ایجاد نمائید.

بعنوان مثال از شما ابتدا خواسته شد که (1) عادت کنید که آرام و شمرده و سنجیده سخن بگوئید. سپس جتی با تاکید بیشتر (2) از شما خواسته شد که خیلی آسان و راحت، نرم و با حرکات سبک و شل فک، لب ها و زبان لکنت نمائید. همچنین توصیه گردید که سعی کنید میزان سرعت و شدت صدای خودتان را متنوع و متغیر نموده و به شیوه آرام و خوش آهنگ صحبت نمائید.

خوب، چه اتفاقی رخ داد؟ آیا سعی می کنید که عادت کنید همیشه به شیوه ای آرام و آهسته و شمرده و سنجیده صحبت کنید؟ آیا وقتی که به لکنت می افتید راحت و آسان لکنت می نمائید؟ آیا صحبت شما حتی المقدور رسا و خوش آهنگ هست؟ اگر شما برنامه های ارائه شده را اجرا کرده باشید قطعا حالا با تنش کمتری صحبت می کنید و فراوانی و شدت مشکل گویایی شما کاهش یافته است. و این بدان معناست که شما پیشرفت خوبی داشته اید.

اما شما هنوز لکنت می کنید. سپس برای از بین بردن ترسی که همیشه شما را آزار داده و مشکل شما را تشدید می نمود از شما خواسته شد که بعضی از عادات خودتان را که موجب تقویت و تشدید ترس می شد تغییر دهید. در یکی از دستورالعمل ها (3) از شما خواسته شد که از مخفی کردن و پنهان نگاه داشتن لکنت خود خودداری نمائید، در واقع توصیه شد که آشکارا لکنت خود را بپذیرید و بدون هیچ واهمه ای به دیگران بگوئید که من لکنت می کنم. حتی به طور مستمر (4) از شما خواسته شد که عادات نامطلوبتان را در رابطه با لکنت مثل اجتناب ورزیدن، جایگزین کردن و یا به تعویق انداختن که شما برای گریز از مواجه شدن با مشکل به آنها متشبّث می شدید کنار بگذارید. این کار واقعا سخت بود و همچنین به شما توصیه گردید که برای کاهش اضطراب و احساس خجالت به هنگام صحبت کردن با دیگران همواره ارتباط بصری خود را به گونه ای معمول و طبیعی حفظ کنید.

آیا واقعا تغییراتی در نگرش و رفتار خودتان ایجاد کرده اید به گونه ای که آماده باشید که خیلی راحت و آزاد با دیگران درباره لکنت خود بحث کنید؟ آیا به هنگام صحبت و مواجه شدن با مشکل کماکان ارتباط بصری خود را با مخاطبتان حفظ می کنید؟ آیا به واقع می توانیم بگوئیم که شما دیگر سعی نمی کنید که از واقعیت لکنت اجتناب نموده و یا آن را به تعویض انداخته و یا جانشین سازی کنید؟ اگر شما دستورالعمل های داده شده را به نحو مطلوب اجرا کرده باشید قدر مسلم شما بخش قابل توجهی از نگرانی و اضطرابی را که همواره موجب ناراحتی و آزار افراد لکنتی و افزایش تنش آنها می گردد از بین برده اید. همین که شما نگرانی و ترس خودتان را کاهش داده اید این خود بیانگر آن است ه شما زندگی را برای خود بیش از پیش خوشایند و گوارا ساخته اید.

تمامی آنچه که بدان در بالا اشاره شد از اصول بسیار اساسی و اولیه است که به شما کمک می کند تا آرامش خود را بازیافته و نگرانی و ترس خود را که از عناصر اصلی ایجاد یا تشدید کننده لکنت است به طور چشمگیری کاهش دهید.

در رابطه با دستورالعمل پنجم شما سعی کردید تا وجود علائم ثانویه یا رفتار الحاقی و زائد را که احتمالا با لکنت شما توام و همراه شده اند را دریابید. و اگر چنین رفتار زائدی را در خود مشاهده کردید امیدواریم که شما با کوشش و تلاش خستگی ناپذیر خود سعی کردید آنها را حذف نمائید بنابراین به نظر می رسد که شما اینک از دست علائم ثانویه و یا رفتار زائد همراه شده با لکنت خلاص شده اید. در نتیجه سعی و تلاش شما این طور می شود تصور نمود که حالا مسئله لکنت شما صرفا محدود است به یک سری حرکات ناهماهنگ در دستگاه گویایی تان.

دستورالعمل اجرایی بعدی شما این بود که یک مطالعه دقیق پیرامون الگوی لکنت خودتان انجام دهید. انجام این کار به این دلیل ضرورت داشت که شما بتوانید با دقت تمام آنچه را که دستگاه گویایی شما به هنگام بروز لکنت انجام می داد را آگاهانه تقلید یا تکرار نماید. به همین ترتیب با بررسی و کنترل گویش خود شما به یک تصویر روشنی از نارسایی ها یا بی نظمی های عضلات دستگاه گویایی خود (لب ها، زبان و فک) که وجود آنها برای تولید یا ارائه صحبت ضرورتی نداشت دست یافتید.

با فرض بدست آوردن اطلاعات بسیار مهم و ارزشمندی راجع به کنش های ناصحیح دستگاه گویایی، از شما خواسته شد که با بهره گیری از روشهای اصلاح وقفه زبان سعی کنید اعمال نادرست دستگاه گویایی خودتان را حذف و یا تغییر دهید. کار کردن روی این روشهای کلیدی چندان آسان نبود اما این روشها به گونه ای تنظیم شده بودند که اشتباهات تکلمی شما را به هنگام لکنت حذف یا تغییر دهند.

همچنین این روشها به گونه ای طراحی شده اند که به شما کمک کنند تا با جانشین نمودن الگوهای جدید صحبت کردن به جای عادات نامطلوب پیشین به آسانی و روانی قبل هنگام و بعد از وقوع لکنت حرکات عضلات گویایی تان را کنترل و هدایت نمائید. به عبارت دیگر این روشها می بایست به شما کمک کرده باشد تا اعمال ناموزونی را که چگونگی لکنت شما را مشخص می کنند، حذف یا تغییر دهد.

از نظر تئوری فرض این است که انجام روشهای مورد اشاره مشکل گویایی شما را برطرف کرده است اما عملا اگر چنین نشده باشد حداقل اجرای تمرینات داده شده موجب شده که شما بدون وجود اختلالات قابل ملاحظه و وقفه های کلامی که قبلا داشتید صحبت نمائید. قطعا عادات اکتسابی و یا یاد گرفته شده می تواند یاد زدایی شود.

باید متذکر شویم که دستورالعمل های دیگری که جزء برنامه درمانی شما بوده و اشاره چندانی به آنها نشد وجود دارند، قدر مسلم قصد ما فراموشی یا چشم پوشی از آنها نبوده است یکی از آنها از شما می خواهد که صحبت خودتان را بدون تکرار کردن و یا رد گم کردن و عدول از ادای کلمات به موازات پیشرفت مستمر صوتی ادامه دهید.

یکی دیگر از این دستورالعمل ها از شما می خواهد که بیش از هر چیز دقت و توجه و فکر خودتان را متوجه چگونگی روانی و سلاست کلامی خود کنید تا وقفه ها و اختلالات تکلمی همواره فکر شما را اشغال نکند. شما تاکنون به اندازه کافی درباره لکنت نگران بوده و در فکر فرو رفته اید. اگر شما موفق بشوید که همیشه احساس خوشایندی از چگونگی و میزان سلاست کلامی خود داشته باشید اعتماد بنفس تان بیشتر شده و وقفه کلامی تان کمتر می شود. و به طور قطع چنین تصور می شود که شما تا آنجایی که برایتان مقدور بوده صحبت کرده اید در غیر این صورت شما فرصت های لازم را برای انجام تمرینات برنامه های درمانی نمی یافتید.

مطالب بالا خلاصه ای بود از نتایج حاصل از اجرای دستورالعمل های دوازده گانه که ما امیدواریم که شما با انجام آنها به نحو مطلوب به نتایج حاصل دست یافته باشید. آیا به اندازه کافی وقت صرف آنها کرده اید؟ الان در کجای کار هستید؟

:

اگر شما همه سعی و تلاش خود را در اجرای دستورالعمل ها و برنامه های ارائه شده مبذول داشته اید در واقع شما این برنامه درمانی را تمام کرده اید. ما نمی دانیم اینک وضعیت شما از نظر سلاست کلامی چگونه است احتمالا بهبودی چشمگیری داشته اید و یا ممکن است احساس کنید که پیشرفت زیادی نداشته اید. هدف این کتاب فقط ارائه راهنمایی ها و تشریح دستورالعمل و روشهای عملی و موثر خود درمانی است. اما نتایج حاصل به سعی و تلاش شما بستگی دارد.

امیدواریم که با اجرای این برنامه درمانی اینک شما به راحتی پذیرفته باشید که یک فرد لکنتی هستید و عادات و رفتارهای نامطلوب اجتناب نمودن و طفره رفتن را از خود دور ساخته اید. حذف این چنین رفتارهای تدافعی ناخوشایند نگرانی و اضطراب شما را بطور قابل ملاحظه ای کاهش داده و اعتماد بنفس شما را بیشتر نموده و توان شما را در تحمل فشار بالا برده است.

حتی اگر شما با اجرای برنامه ها چیزی یاد نگرفته باشید شما حتما دریافته اید که می توانید شیوه سخن گفتن خود را تغییر دهید. و این کار قطعا به همین صورت است. اگر شما بتوانید الگوی لکنت خود را تغییر دهید شما می توانید نحوه کنترل کردن آن را نیز یاد بگیرید. شما بیش ازهر چیزی نیاز دارید که از چنین احساس کنترل گویایی خود برخوردار باشید تا بتوانید خیلی آسان و راحت صحبت کنید.

اگر شما خودتان را قویا ملزم به اجرای این دستورالعمل ها از ابتدا تا انتها بنمائید و هرگز سست نشده و امید خودتان را از دست ندید ما مطمئن هستیم که شما بالاخره خوشحال خواهید شد که در این کار عقب نشینی نکردید. البته به کسانی هم که پیشرفت سریعی در اجرای این برنامه داشته اند توصیه می کنیم که احتیاط را از دست ندهند. در رسیدن به صحبت سلیس و فصیح چندان عجله نکنید. تعجب نکنید از اینکه گفته می شود سلاست کلامی چیزی است که نهایتا باید خودتان را با آن وفق دهید اما یادتان باشد که مسئله سلاست کلامی فقط در نتیجه تقویت و تحکیم پیشرفت شما حاصل می گردد.

ممکن است لازم باشد که شما به موازات پیشرفت تان در نیل به سلاست کلامی در شیوه سخن گفتن با در نظر گرفتن عکس العمل های خود تغییراتی ایجاد نمائید. به عنوان مثال یک وقتی ممکن است شما برای اینکه احساس گریز و طفره رفتن و تقلا کردن بر شما غلبه نکرده و این عادات را توسعه ندهید شروع کنید خیلی سریع و تند صحبت کنید. همچنین از آنجایی که شما نسبت به صحبت کردن راحت و آزاد عادت پیدا نکرده اید هرگونه ناتوانی شما در صحبت کردن با اراده و کنترل عبارات و جملات ممکن است موجب شود که شما اعتماد به نفس خودتان را در نحوه صحبت کردن از دست بدهید.

همان طوری که اشاره شد متاسفانه لکنت پدیده ای است که فوق العاده مستعد بروز دوباره است. شما باید مواظب باشید که با عادات نامطلوب گذشته به طور ریشه ای مقابله نمائید. عاداتی که طی سالهای متمادی شما کسب کرده اید و چندین سال با آنها زندگی کرده اید و اینک که با اراده قوی و با اجرای برنامه درمانی آنها را از رفتار خود حذف نموده اید اگر حساس و دقیق نباشید ممکن است آنها (عادات نامطلوب) مجددا ظاهر شوند همچنین شما ممکن است با ترس های موهومی که قبلا داشتید باز هم مواجه شوید. باید همیشه حساس و هوشیار باشید.

اگر شما با چنین ترس های موهوم مواجه شدید مهمترین نکته ای که باید به خاطرتان باشد این است که آمادگی و تمایل شما در لکنت کردن به شیوه جدید عامل مهمی خواهد بود و در جهت حمایت و تقویت روانی و سلاست کلامی شما.

همچنین برای پیشگیری از هرگونه برگشت یا عقب نشینی باید خیلی دقیق و هوشیار باشید و مطمئن شوید که کنترل صحبت تان در دست شماست و شما دقیقا مطابق دستورالعمل و برنامه درمانی ارائه شده صحبت می کنید. این قبیل ارزیابی های معقول و منطقی به شما کمک می کند که همیشه با حداقل تقلا و فشار صحبت کنید و سعی کنید مراقب باشید که مبادا حالت طفره رفتن مجددا در رفتار شما مشاهده شود.

هر زمانی که با مشکل خاصی برخورد کردید شما می توانید از روشهای اصلاح وقفه که قبلا شرح داده شد بهره گیرید. بسیار مفید و موثر واقع خواهد شد چنانچه که هر چند وقت یک بار آنها را مرور نموده و تمرین کنید در هر حال ممکن است شما برای پیشرفت و مهارت بیشتر همواره از آنها استفاده کنید.

در واقع همراه با گذشت زمان شما سعی کنید اعتماد به نفس بیشتری را در توانمندی خود برای کنترل گویایی تان پیدا کنید. هر چقدر اعتماد بنفس شما بیتر شود ازادی و رهایی شما از ترس های آزار دهنده بیشتر خواهد شد.

از طرف دیگر، انتظار و توقع خیلی زیادی از خودتان نداشته باشید. سعی کنید انتظارتان از خودتان معقول و واقع بینانه باشد. همیشه فاصله ای است بین توان بالقوه و توان بالفعل افراد. انتظارات شما می بایست در حد توان بالفعل و کوشش شما باشد. چندان نگران و متوقع نباشید که خیلی زود روان و سلیس صحبت کنید به خودتان چندان فشار نیاورید و توقع فوق العاده ای از نحوه صحبت کردن خود نداشته باشید به طوری که نیل بدان تقریبا غیر ممکن باشد. ضمنا یادتان باشد وقتی که دیگر لکنت نمی کنید تصور ننمائید که حالا که لکنت ندارید شما خود به خود آدمی موثر و جذاب و خوش صحبت و بذله گو هستید. به عبارت دیگر شما با لکنت کردن شخصیتی کمتر از دیگران نداشته اید و اینک بدون لکنت هم هیچ برتری به دیگران ندارید.

اگر کسی به شما بگوید که لکنت شما خوب شده یا نه؟ فکر نکنید که باید این مسئله را حتما ثابت کنید. در عوض به او بگوئید که هنوز کمی لکنت دارید و با لکنت عمدی به او نشان دهید که بله هنوز آثار لکنت باقی است. اگر شما همیشه خودتان را یک فرد لکنتی به حساب بیاورید هیچ وقت تحت فشارهای گوناگون در موقعیت های مختلف نخواهید بود. به خاطر داشته باشید که در مجموع لکنت چیزی است که شخص لکنتی آن را انجام می دهد پس سعی کنید لکنت نکنید.

صحبت شما، همانند صحبت دیگران، حتما نمی بایست که کامل باشد. خیلی از افراد ولو اینکه لکنت نمی کنید سلامتی نداشته و تکلم کامل و بی نقصی ندارند. لکنت یک معلولیت سرسختی است اما اگر شما بر آن غلبه کنید تا حدی که از دست ترس از لکنت کردن خلاص شوید دیگر نمی توانید بگوئید که لکنت معلولیت است درمان لکنت یک مبارزه است همان طوری که زندگی یک مبارزه است. به خودتان و توانمندیها و قابلیت های خودتان ایمان و باور داشته باشید.

ارسال شده در 21 دی 1395 توسط