چطور می توان ADHD را تشخیص داد؟

تشخیص ADHD بخشی از یک ارزیابی کامل روان پزشکی یا سایر حرفه های بهداشت روان است. این اختلال، بر اساس تاریخچه بالینی و نشانه های فعلی فرد، تشخیص داده می شود. تاریخچه بالینی شامل مرور نشانه های گذشته و کنونی و تاریخچه های روان پزشکی و پزشکی، خانوادگی، اجتماعی و سوء مصرف مواد می باشد. به علاوه سنجش وضعیت روانی فعلی فرد را نیز در بر می گیرد. اگر چه آزمون یا راهکاری برای تشخیص ADHD وجود ندارد اما در شرایط خاص می توان از آزمون ها به منظور ارزیابی طبی و رد علل پزشکی مسبب بروز نشانه ها استفاده کرد. بسته به شرایط، درمانگر می تواند از اعضاء خانواده برای کسب اطلاعات جانبی مرتبط با بیماری کمک بگیرد. احتمال دارد گزارش مدرسه مورد نیاز باشد و در صورت ابهام در مورد نشانه های دوران کودکی، مصاحبه با والدین بیمار ضروری است. تاریخچه رشدی برای تعیین سایر مشکلات یا اختلالات همراه با ADHD مفید است. احتمال دارد بسیاری از بزرگسالان قادر به شناسایی این نشانه ها در دوران کودکیشان نباشند اما غالبا آنها را از گفته های والدینشان به یاد می آورند. بر اساس نشانه ها، تاریخچه و وضعیت روانی می توان تشخیص بیماری را مطرح کرد.

کتاب مبانی تشخیصی- آماری اختلالات روانی ADHD را بر اساس نشانه های زیر تعریف می کند. احتمال دارد نشانه های بیمار، مرتبط با بی توجهی، یا بیش فعالی- تکانشگری یا هر دو مورد باشند:

1- بی توجهی

  • ناتوانی مکرر در توجه به جزئیات یا اشتباه هایی از روی بی دقتی در کارهای تحصیلی، شغلی یا سایر فعالیت ها
  • اشکال دائم در حفظ توجه حین انجام تکالیف
  • بی توجهی مکرر به صحبت دیگران
  • عدم پیروی مکرر از دستورالعمل ها و ناتوانی در تکمیل تکالیف مدرسه، فعالیت های شغلی یا وظایف عادی روزانه
  • اشکالات مکرر در سازمان دهی تکالیف و فعالیت ها
  • اجتناب، اکراه یا بی علاقگی مکرر نسبت به فعالیت های نیازمند تلاش ذهنی
  • گم کردن مکرر وسایل
  • حواس پرتی مکرر توسط محرک های بی ربط
  • فراموشی مکرر فعالیت های روزانه

2- بیش فعالی- تکانشگری

  • حرکت دادن مکرر دست ها و پاها و ول زودن حین نشستن
  • ترک مکرر جای خود در کلاس یا سایر مکانهایی که انتظار می رود فرد بنشیند.
  • دویدن یا بالا رفتن از در و دیوار به طور مکرر در مکانهای نامناسب (در نوجوانان و بزرگسالان ممکن است محدود به احساس ذهنی بی قراری باشد).
  • ناتوانی مکرر در اشتغال بی سر و صدا به فعالیت های تفریحی و بازی
  • در حرکت بودن به طور مکرر یا حالتی که انگار موتوری وی را به حرکت وا می دارد.
  • پرحرفی دائمی
  • پاسخ دادن قبل از پایان سوال به طور مکرر
  • ناتوانی مکرر در رعایت نوبت
  • قطع یا مداخله در صحبت دیگران به طور مکرر

برای تشخیص گذاری، حداقل شش نشانه از یک یا دو مقوله بالا به مدت شش ماه یا بیشتر مورد نیاز است. به علاوه این علائم باید منجر به اختلال معنی دار در عملکرد اجتماعی، تحصیلی یا شغلی فرد شده باشند. این نشانه ها معمولا در دو یا چند موقعیت خود را نشان داده و قبل از سن هفت سالگی بروز می نمایند. سن مورد نیاز برای تشخیص ADHD بزرگسالی موضوعی بحث انگیز است.

در صورت وجود تمام ملاکهای گفته شده بهترین تشخیص بر اساس ADHD, DSM-IV-TR می باشد. یک ارزیابی کامل به سنجش سایر اختلالات احتمالی که نشانه های مشابهی دارند کمک می کند. با توجه به هموبدی بالای سایر اختلالات با ADHD بزرگسالی، بررسی مسائل همراه با بیماری اهمیت زیادی دارد.

آزمون های عصب روانشناختی، ابزار تشخیصی ADHD و بخش ضروری فرایند ارزیابی محسوب نمی شوند. این آزمون ها می توانند در تعیین نقص های کارکرد اجرایی، قوت های عملکرد فعلی و شناسایی حیطه های نیازمند بهبود مفید باشند. به علاوه در شناسایی اختلالات ناتوانی یادگیری همبود با ADHD مثل ناتوانی در خواندن کمک می کنند.

نوع ADHD بر اساس تعداد نشانه های موجود در هر بخش تعیین می شود. اگر نشانه های موجود در هر دو بخش برابر باشند، ADHD نوع مرکب تشخیص داده می شود. اگر نشانه ها در قسمت بی توجهی بیشتر باشند ADHD نوع غالب بی توجهی و اگر نشانه ها در قسمت بیش فعالی- تکانشگری بیشتر باشند ADHD نوع غالب بیش فعالی- تکانشگری مطرح می شود. شایع ترین تشخیص، ADHD نوع مرکب است که در آن نشانه های هر دو بخش وجود دارد. نوع دیگری از این اختلال با نام ADHD که به گونه دیگری شناخته نشده است در صورتی تشخیص داده می شود که نشانه های موجود تمام ملاکهای اختلال را تکمیل کنند.

ارسال شده در 8 دی 1395 توسط